DÎROKURD

Ji Devê Ewliya Çelebî Fermana Şengalê Wergera ji tirkî: Agît Yazar Xelek 1 "Ferman bi destê Melek Ahmed Paşa fetihkirina çiyayê bi por, çiyayê Sîncarê” Ezbenî. Wexta Melek Ahmed Paşa waliyê Diyarbekirê bû, ev Yezîdîyên Çiyayê Sîncarê, êrişî mal û milkên gundiyên Mêrdînê dikir û riyên bazirganan dibirrî û ew dişêlandin. Paşê temamê xelkê herêmê hatin cem Paşayê me yê dilfireh. Gilî gazinên xwe jêre gotin û merhemet ji wî rica kir. Paşayê me ê dûr didît ev kesên giliyên xwe anîbû gel wî, li dîwana Diyarbekirê li huzûra xelkê, ew ji cem xwe qewirandin. Ewan kesan jî nifir li Paşê kirin û bi dilên şikestî li Mêrdîn û li gundên xwe vegeriyan.  Lê li hêla din Paşa di dilê xwe pilanê fermanekê rake li ser van Kurdên bi porr û ser bi mû. Paşê di dilê xwe de got: 'watey şiîrê di dilê şaîr de veşartiye...' Rojekê Melek Ahmed Paşa bi ûcba cixurandinê nameyek şermezarkirî ji Xanê Bilîsê re şand. Wî jî nexwest di bin şermezarkirina Paşê de bimîne û wî jî name...

ZERDEŞTÎ DI EYNEYA DÎROKA K ’ URDISTANÊ DA DANEYÊN JIBÎRKIRÎ Ezîz ê Cewo (Azîz Mamoyan) Piştî weşana p’irtûka me a “Zerdeşt Pêxember (Rûpelên dîroka “windabûyî”...)” [1] gotar, name, peyam û şiroveyên xwendevanan dan xuyan, ku di nava civaka k’urdî da helwest û têgihîştineke yekawa û yekr’engî li hember vê mijarê nîne. Eger hinek r’ewşenbîr û mitaledarên k’urd, wisa jî xwendevanên dilêşên dîroka net’ewî bi baldarîyeke mezin weşana wê berhema me pêşbazî kirin, nêrînên xwe anîn zimên, lêbelê ji pirsên hinek xwendevanan jî dîyar bû, ku, her çiqas di nava  gel da li hember pirsa zerdeştîyê r’ûdaneke hestyarî ya piştheşî heye jî, lê dîsa, bi giştî kêmasîya zanîyarî û danayên di derbarê vê ola pêşîyan a kevnar da xwe dide xuyan (ango, nexwendîtîyek a olî li holê ye!). Ji hêla dinê va di vê pirsê da ew qalib , ên ku ji hêla “dîroknûsên” sîstêmên desthilatdar va hatine danîn û hewldanên qewalên(mîssîonêr) bawerîyên bîyanî di têgihîştina mijarê da hinek pirs derdixin h...

Marîna Siyabend, ji boyî Malpera Mezopotamya, sala 2013-an li gel Firîda Hecîyê Cindî hevpeyvîneke têr û tije pêk anîbû. Me xwest wek bîranînê, ew hevpeyvîn careka din biweşînin û bi vê yekê erka xwe ya li hember Firîda Hecî pêk bînin. Em wek malpera Dîrokurd, sersaxî ji malbata Hecîyê Cindî û Fêrîkê Ûsiv re dixwazin. Xwedê Firîda Hecî bi dilovanîya xwe şa bike;  Firîda Cewarî: Bayloza jiyan, kar û xebatên du Mezinahiyan... Hevpeyvîn:   Marîna Siyabend Berî demekê ez û Pakîzera Ûsiv bûn mêvanê Firîda Cewarî. Meta Firîde tim wek keça Heciyê Cindî û hevsera Fêrîkê Ûsiv tê naskirin. Jixwe navên du Mezinahiyan têra xwe bes e ku ew were naskirin. Lê di rastiyê de Firîda Cewarî wek jinek bi serê xwe kî ye, çi kiriye, çiqas ked û emek daye, hindik kes zanin. Sedema vê jî yek e: wek dot û xanimeke hêja wê jiyan û karê xwe ji bo naskirina bavê xwe û hevserê xwe xerc kiriye û wek hemû jinên kurdan, hinek di bin siya van Mezinahiyan de maye. Vê carê min xwest wê bixwe...

RÛPELEKE VEŞARTÎ JI DÎROKA HEVALTÎYA GELÊ KURD Û GELÊ KILDAN Xerzî Xerzan Erndnigarîya ku kurd li ser dijîn, an ku welatê wan Kurdistan, ne tenê ji boyî gelê kurd lê her weha ji boyî bi dehan gel û kêmnetewan,  ji demên nayên zanîn heta dema me ya îroyîn wek stargehekê ye, wek maleka hevpar e. Ji roja dîroka mirovahîyê hatîye tomarîkirin heta îro, ev rastî ji hêla hemû dîroknasan ve, wisa hatîye pejirandin. Sedemên taybet ên vê rewşê (yên dagirkerî, erdnigarî û yên rêyan) helbet hene, lê divê mirov mêvanperwerî û toleransa çanda gelê kurd jî deyne li alîyekî taybet û wisa jî ev rewş binirxîne, ya rast û sincî ev yek e.  Kurd, ji mêj ve li hember dagirkerên welatê xwe li ber xwe dane, qet serî netewandine û ji boyî azadîya xwe tim têkoşîyane. Carna, bi sedan sala li ser çiyayên xwe yên asê û bilind, di nav bêderfetîyan de birçî û tazî jiyîne lê qet dest ji serbixwebûn û azadîya xwe nekişandine, tim li hember dijmin û dagirkeran nav şer de bûne.. Ev taybetmend...